Cây thuốc dòi trị dạ dày không phải ai cũng biết

0
34
cay-thuoc-doi-tri-da-day-2

Cây thuốc dòi từ lâu đã là một loại thảo dược quý tự nhiên được Đông y coi trọng. Loại dược liệu này được các thầy lang sử dụng làm nguyên liệu chính cho bài thuốc cây thuốc dòi trị dạ dày từ thời cha ông ta. Bài thuốc này cho tới nay cũng đã được giới y học hiện đại chứng minh về hiệu quả sử dụng qua nhiều nghiên cứu.

Sơ lược về cây thuốc dòi trị dạ dày

Cây thuốc dòi hay còn gọi là cỏ dòi, bọ mắm, đại kích biển,… có tên khoa học là Pouzolzia zeylanica, thuộc họ Gai. Có thể dễ dàng tìm thấy vị thuốc này ở nhiều nơi trên đất nước ta.

Đặc điểm thực vật học của cây thuốc dòi trị dạ dày

Cây thuốc dòi là thực vật thân thảo sống quanh năm, có đặc điểm nhận dạng rất dễ phát hiện như:

cay-thuoc-doi-tri-da-day

  • Thân cây nhỏ màu xanh hoặc đỏ tía, mọc thẳng đứng, nhiều lông mịn bao phủ, cao chừng 15-50 cm
  • Cành ngắn mềm, có lá màu xanh, hình mác hẹp, dài 3-8 cm, mọc so le hoặc đối xứng nhau. Trên lá cũng có các lông nhỏ và ở mặt dưới nhiều hơn mặt trên
  • Hoa thường mọc ở kẽ lá thành từng cụm đơn tính, không có cuống. Hoa hình xim co và thường ra vào tháng 7-8 hằng năm
  • Quả màu nâu sáng, hình trứng và có hướng mọc hơi nhọn dần về 2 đầu, bao hoa có lông

Đặc điểm sinh trưởng và phát triển của cây thuốc dòi trị dạ dày

Ở nước ta, cây thuốc dòi được trồng nhiều và rất dễ kiếm bởi đặc tính phát triển phù hợp với khí hậu nhiệt đới và môi trường thuận lợi.

  • Cây có tốc độ sinh trưởng và phát triển khá mạnh, ưa sống ở những nơi nhiều nước và có bóng râm 
  • Cây thuốc dòi được trồng nhiều ở một số nước thuộc khu vực Châu Á như: Ấn Độ, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Malaysia, Philipin, Việt Nam,…
  • Cây thường mọc xen kẽ với các loại cây khác ở các vùng đồng bằng, trung du và miền núi trên cả nước ta

Thu hái và chế biến

Mùa thu hoạch cây thuốc dòi được diễn ra vào khoảng thời gian từ tháng 5 đến tháng 7 hằng năm bởi đây là thời điểm cây sinh trưởng và phát triển mạnh mẽ, các chất dinh dưỡng cũng như hàm lượng dược tính cao.

Cây thuốc dòi sau khi thu hoạch sẽ được sơ chế loại bỏ phần rễ và đất bẩn, đem cắt thành từng khúc dài 7-10cm. Sau đó rửa thật sạch với nước để loại bỏ bụi bẩn rồi để ráo nước. Tiến hành phơi ở nơi khô ráo thoáng mát trong khoảng 2-3 nắng cho giòn rồi bảo quản trong túi nilon buộc kín để dùng dần làm bài thuốc cây thuốc dòi trị dạ dày.

Thành phần hóa học

Theo các nghiên cứu sơ bộ về thành phần hóa thực vật của cây thuốc dòi thì loại thảo dược này có chứa một số hoạt chất có dược tính mạnh, tác dụng chữa bệnh cao như: 

cay-thuoc-doi-tri-da-day-1

  • Flavonoid: được ứng dụng trong y học để điều trị tình trạng viêm nhiễm, loét dạ dày hành tá tràng, làm bền thành mạch máu, chống oxy hóa
  • Alkaloid: trung hòa acid dạ dày, đồng thời được sử dụng như một chất làm giảm đau trong y học nhờ tác động sinh học tác dụng lên hệ thần kinh.
  • Tanin: chống oxy hóa, khử các gốc tự do, ngắn ngừa bệnh tim nhờ thúc đẩy chuyển hóa cholesterol xấu, ngăn ngừa ung thư
  • Glycosid: làm ức chế sự gia tăng acid dạ dày, tăng co bóp cơ trơn dạ dày, làm se vết loét ở dạ dày. Và, bài thuốc cây thuốc dòi trị dạ dày được đánh giá mang lại hiệu quả cao một phần là nhờ có công dụng của hợp chất này
  • Saponin: kháng viêm, diệt khuẩn, chống lại nhiễm trùng bởi ký sinh trùng trong hệ tiêu hóa, giảm nguy cơ mắc ung thư dạ dày đại tràng
  • Isoflavone: chống oxy hóa mạnh, phòng ngừa ung thư và tiêu diệt ký sinh trùng.

Xem thêm:

Tác dụng của cây thuốc dòi trị dạ dày

Cây thuốc dòi từ lâu đã trở thành một dược liệu, một vị thuốc phổ biến trong Đông y và hiện nay cũng là nguyên liệu đang được nghiên cứu để bào chế thuốc tân dược chữa bệnh.

Theo Đông y

Theo y học cổ truyền, cây thuốc dòi là vị thuốc có tính mát, vị ngọt dịu, có tác dụng chỉ khái tiêu đờm, trừ mủ, tiêu viêm, thông tiểu, viêm ruột,… đặc biệt là chữa trị bệnh dạ dày. Với Đông y, cây thuốc dòi trị dạ dày chuyên được dùng để cải thiện chứng trào ngược gây viêm họng, tiêu chảy do viêm loét dạ dày và điều trị đau dạ dày cấp tính.

Theo Tây y

Theo các chuyên gia nghiên cứu y học hiện đại, với các thành phần hóa học có dược tính mạnh như các hoạt chất: flavonoid, alkaloid, glycosid,… cây thuốc dòi đã và đang được nghiên cứu để bào chế các loại thuốc tiêu diệt vi khuẩn HP ký sinh, gây nên bệnh viêm dạ dày, hành tá tràng nghiêm trọng.

Cách dùng cây thuốc dòi trị dạ dày

Với những thành phần công dụng chữa bệnh ưu việt như trên, cây thuốc dòi trị dạ dày đã và đang là bài thuốc được nhiều bệnh nhân dạ dày tìm kiếm để cải thiện tình trạng sức khỏe của mình.

Dùng cây thuốc dòi tươi trị dạ dày

Cách thực hiện nhanh chóng nhất phương pháp cây thuốc dòi trị dạ dày là lấy cây thuốc dòi tươi xay nhuyễn dùng trực tiếp. Tác dụng của cây thuốc dòi cũng sẽ phát huy hết tác dụng và bảo toàn được các dưỡng chất khi sử dụng tươi. Để sử dụng thuốc dòi tươi, bạn có thể tìm vị thuốc này ở ngoài tự nhiên như các vùng ven ruộng, trong vườn hoặc các vùng đất trống.

cay-thuoc-doi-tri-da-day-2

Cách thực hiện:

  • Chuẩn bị đầy đủ các nguyên liệu bao gồm: 100g lá cây thuốc dòi tươi cùng một chậu nhỏ nước muối pha loãng và 250ml nước lọc.
  • Tiến hành sơ chế loại bỏ lá úa, lá thối rồi đem đi rửa thật sạch với nước để loại bỏ bụi đất còn bám lại. Sau đó cho tất cả vào ngâm với nước muối pha loãng trong 15 phút để sát khuẩn rồi vớt ra để ráo nước. Có như vậy thì khi sử dụng cây thuốc dòi trị dạ dày mới đảm bảo vệ sinh và hạn chế sự xâm nhập của vi khuẩn có hại vào hệ tiêu hóa
  • Cho lá cây thuốc dòi đã ngâm rửa sạch sẽ vào cối xay hoặc giã nát, pha thêm 250ml nước vào hòa đều lên rồi vắt lấy nước cốt uống trực tiếp
  • Mỗi ngày thực hiện phương pháp này một lần, kiên trì điều trị liên tục theo đúng liều lượng chỉ định sẽ khiến các dưỡng chất phát huy tác dụng tiêu diệt vi khuẩn HP dần dần.

Dùng cây thuốc dòi khô trị dạ dày

Nếu có nhiều cây thuốc dòi trị dạ dày, bạn có thể đem rửa sạch, phơi khô rồi bảo quản trong túi ni lông hoặc lọ đậy kín để dùng dần. 

  • Với cách dùng này, nguyên liệu cần chuẩn bị gồm 20-30g cây thuốc dòi đã được phơi khô, 600ml nước sạch
  • Tiến hành rửa sạch thuốc dòi khô để loại bỏ bụi bẩn còn vương lại trong quá trình phơi và vớt ra rổ cho ráo nước
  • Sau đó cho vào ấm đun sắc với 600ml nước sạch cho đến khi sôi thì hạ bớt lửa. Tiếp tục đun với lửa nhỏ liu diu đến khi nước cạn còn một nửa (tức khoảng 300ml) thì tắt bếp và chắt nước thuốc ra bát cho nguội bớt
  • Sử dụng uống trực tiếp nước cây thuốc dòi trị dày đều đặn mỗi ngày một thang thuốc như trên để thuốc có thời gian thẩm thấu và phát huy tác dụng.

Dùng bột cây thuốc dòi trị dạ dày

Bột cây thuốc dòi giúp bạn có thể tiện lợi mang đi, không làm gián đoạn việc điều trị. Bên cạnh đó, dùng cây thuốc dòi khô tán thành bột sẽ giúp giảm thể tích lượng thuốc cần sử dụng mỗi lần.

cay-thuoc-doi-tri-da-day-3

  • Bạn chỉ cần dùng 20g bột cây thuốc dòi khô cùng với 300ml nước sạch cho mỗi lần thực hiện phương thuốc này
  • Tiến hành đun sôi 300ml rồi cho bột cây thuốc dòi vào khuấy đều. Tiếp tục đun sôi thêm 3-5 phút nữa thì tắt bếp
  • Đổ nước thuốc ra bát cho nguội bớt rồi uống trực tiếp hằng ngày

Lưu ý khi dùng cây thuốc dòi trị dạ dày

Vì đây là phương pháp sử dụng dược liệu tự nhiên để điều trị nên không phải ai cũng phù hợp. Vậy nên bạn cũng cần lưu ý một số vấn đề dưới đây để tránh gặp phải phản ứng phụ không mong muốn với cơ thể cũng như giúp việc dùng cây thuốc dòi trị dạ dày đạt được hiệu quả tối đa

Những người nên dùng cây thuốc dòi trị dạ dày 

Cây thuốc dòi đặc biệt tốt cho việc cải thiện sức khỏe của các đối tượng:

  • Người bị viêm loét dạ dày, hành tá tràng do vi khuẩn HP
  • Người thường xuyên gặp phải các triệu chứng của bệnh dạ dày như: ợ hơi, ợ chua, đầy bụng, khó tiêu, đau rát bụng,…

Những người không nên dùng cây thuốc dòi trị dạ dày

Vì là dược liệu tự nhiên chưa qua bào chế nên cây thuốc dòi vẫn sẽ còn những chất không tốt cho sức khỏe một số đối tượng như:

  • Phụ nữ mang thai không nên sử dụng cây thuốc dòi trị dạ dày trong suốt thai kỳ vì loại dược liệu này có chứa nhiều chất tác dụng điều kinh, dễ gây sảy thai
  • Những người có cơ địa dị ứng với thành phần của cây thuốc dòi không nên sử dụng bởi sẽ gây tác dụng phụ không tốt cho sức khỏe
  • Bệnh nhân bị tiểu đường, huyết áp thấp,… nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.

Một số lưu ý khác khi dùng cây thuốc dòi trị dạ dày

Để quá trình điều trị dạ dày được diễn ra an toàn và hiệu quả, bạn cần tuân thủ các chú ý sau:

cay-thuoc-doi-tri-da-day-4

  • Rửa thật kỹ trước khi sử dụng bởi cây thuốc dòi mọc sát mặt đất, có rất nhiều bụi bẩn và vi khuẩn xâm nhập 
  • Liều dùng hằng ngày từ 10-30g khô, không nên lạm dụng cây thuốc dòi trị dạ dày quá liều để tránh gặp phải các phản ứng phụ với cơ thể như: mất chất điện giải, khiến cơ thể mệt mỏi, uể oải,…
  • Hiệu quả của phương pháp cây thuốc dòi trị bệnh còn phụ thuộc vào từng cơ địa và thể trạng, tình trạng bệnh của người sử dụng nên cân nhắc trước khi dùng
  • Vì là phương pháp điều trị bằng thảo dược tự nên nên cần kiên trì thực hiện liên tục trong thời gian dài thì các dưỡng chất mới có thể thẩm thấu và phát huy hết tác dụng

Với những thông tin chi tiết về cây thuốc dòi trị dạ dày trong bài viết trên đây, hy vọng quý bạn đọc đã có thể tích lũy thêm cho mình kiến thức bổ ích về loại thảo dược này cũng như áp dụng thật tốt các phương pháp điều trị đối với tình trạng bệnh của mình. Chúc bạn sớm cải thiện được sức khỏe.